Qabja dhe Kiswa-ja
- Krijuar : 07-04-26
- / 12529 Lexime
Në Islam, Haxhi është një pelegrinazh vjetor që bëhet drejt Qabes, “Shtëpisë së Allahut”, në qytetin e Mekës, në Arabinë Saudite. Ai është një nga Pesë Shtyllat e Islamit. Qabja mbulohet me Kiswa — një mbulesë prej mëndafshi të zi, e qëndisur me ar.
Mësoni më shumë rreth Qabes dhe artit të Kiswa-s…
Muslimanët nuk e adhurojnë Qaben, por ajo është vendi më i shenjtë në Islam, sepse përfaqëson shtëpinë simbolike të Allahut dhe njëshmërinë (teuhidin) e Tij në Islam. Myslimanët në mbarë botën drejtohen nga Qabja gjatë pesë namazeve të përditshme.
Myslimanët besojnë se Qabja u ndërtua nga Profeti Ibrahim (Abraham) dhe djali i tij Ismail si një shtëpi për adhurimin monoteist mijëra vite më parë. Me kalimin e kohës, Qabja është rindërtuar disa herë dhe ka tërhequr pelegrinë të ndryshëm, përfshirë edhe të krishterë të hershëm që jetonin në Gadishullin Arabik.
Që në arabisht do të thotë “kub”, Qabja është një ndërtesë katrore, ndryshe nga pothuajse çdo strukturë tjetër fetare. Ajo është rreth 15 metra e lartë dhe ka rreth 10.5 metra në secilën anë; qoshet e saj janë të orientuara përafërsisht sipas drejtimeve kardinale (veri, jug, lindje dhe perëndim).
Rreth 120 kg fije argjendi dhe ari, të ardhura nga Germania, përdoren për të qëndisur dhe relievuar ajetet kur’anore mbi Kiswa. Fijet e arta zbukurojnë mëndafshin e zi, duke formuar pjesë nga Kur’ani si dhe shprehje të tilla si “nuk ka zot tjetër përveç Allahut” dhe “lavdi i qoftë Allahut”.
Kiswa ka një pjesë në formë rripi që rrethon Qaben për ta mbajtur atë në vend. Ky rrip është rreth 46 metra i gjatë dhe 95 cm i gjerë, i përbërë nga 16 pjesë dhe gjithashtu i qëndisur me ajete kur’anore. Një nga pjesët e këtij rripi përmban një dedikim ku shënohet data e prodhimit të Kiswa-s.
Qëndistarë dhe artizanë të specializuar realizojnë qëndisjen e rripit të Kiswa-s së Qabes me fije ari. Në këtë fazë punojnë rreth 114 persona për përgatitjen e 16 pjesëve të rripit. Sipas të dhënave aktuale, kostoja e prodhimit të një Kiswa-je arrin rreth 3.89 milionë euro.
Kiswa përfshin edhe perden e derës së Qabes. Kjo perde e qëndisur u vendos për herë të parë në derën e Qabes në vitet 1300–1396 (819 sipas kalendarit hixhri). Dera e Qabes sot është prej ari të pastër dhe është vendosur në vitin 1982.
Perdja përmban një fjali dedikimi dhe shumë ajete kur’anore si dhe shprehje fetare, të qëndisura me fije argjendi të veshura me ar. Ajo është rreth 7 metra e lartë dhe rreth 4 metra e gjerë, ndërsa e gjithë sipërfaqja e saj është e mbuluar me ajete nga Kur’ani, të qëndisura me fije argjendi të arta.
Fabrika e Kiswa-s së Qabes në Mecca ka prodhuar Kiswa-n për gati 45 vite. Përgatitja e saj zgjat pothuajse një vit të plotë; nga kjo periudhë, rreth 6–8 muaj i kushtohen vetëm procesit të qëndisjes.
Fabrika është hapur në vitin 1977 dhe ka rreth 200 punonjës, prej të cilëve 114 merren ekskluzivisht me qëndisjen.
Me një dorë të qëndrueshme dhe të saktë, pasioni dhe përkushtimi i një kaligrafi ndaj artit të fjalës së shkruar shfaqen në forma të ndryshme, por asnjëri nuk është më i nderuar sesa shfaqja e këtij pasioni në Kiswa-n e shenjtë të Qabes.
Shkrimi në Kiswa kërkon aftësi shumë të larta dhe vite të gjata trajnimi. Një nga sfidat më të mëdha për kaligrafin është përbërja dhe mbivendosja e teksteve, të cilat duhet të jenë njëkohësisht estetike dhe të ruajnë rendin logjik të fjalëve, duke harmonizuar elementët e artit tradicional.
Metodat e shkrimit mbi Kiswa janë zhvilluar me kalimin e viteve. Më parë, kaligrafët përdornin shkumës për të shkruar tekstin mbi pëlhurën e mëndafshit. Në vitet e mëvonshme, u prezantua printimi “silk-screen”, i cili i mundëson kaligrafit të ruajë shkrimin dhe ta arkivojë atë në kompjuter.
Ndërsa Kiswa e re vendoset mbi Qabe, ajo e vjetra ulet nga poshtë pasi lirohen lidhjet mbajtëse. Kur Kiswa e re vendoset plotësisht, pjesët e saj qepen së bashku për të formuar një mbulesë të plotë dhe të unifikuar.
Çdo vit, Kiswa e vjetër hiqet, pritet në pjesë të vogla dhe u dhurohet individëve të caktuar, personaliteteve myslimane të huaja që vizitojnë, si dhe organizatave të ndryshme. Sot, pjesë të Kiswa-s mund të gjenden në koleksione muzeale në mbarë botën.
Kiswa dikur prodhohej në Egypt, por në vitin 1927, King Abdulaziz urdhëroi që prodhimi i saj të zhvendosej në Mecca. Ajo përgatitej nga një kadife e zezë me cilësi shumë të lartë, e mbështetur me një shtresë të fortë dhe rezistente.
Perdja e derës së Qabes (Kiswa), Kajro, Egjipt – daton në vitet 1846–1847.
Në vitin 1928 u hap punishte e parë për prodhimin e Kiswa-s, ku u sollën 12 tezgjahë manualë nga India dhe u punësuan rreth 60 teknikë të specializuar. Nga ajo kohë deri në fund të viteve 1950, Kiswa prodhohej herë në Egypt, herë në Saudi Arabia.
Që nga viti 1958, prodhimi i Kiswa-s është përqendruar plotësisht në Meke.
Ngjyra e Kiswa-s ka evoluar gjatë sundimit të sundimtarëve dhe kalifëve të ndryshëm. Gjatë jetës së Profetit Muhammad ﷺ, ajo ishte me ngjyrë të bardhë; më pas u ndryshua në të kuqe, pastaj në të gjelbër, dhe përfundimisht në të zezë – siç është sot.
Sitara (perdja e derës së Qabes), Kajro – daton në vitin 1606.
Tavafi (arabisht: طواف) është një nga ritet kryesore të pelegrinazhit të Haxhit dhe nënkupton rrotullimin ose ecjen rreth Qabes në drejtim kundër akrepave të orës. Shtatë rrotullime të plota, ku secili fillon dhe përfundon te Haxherul Eswed (Guri i Zi), përbëjnë një Tavaf të plotë.
Tavafi është një akt adhurimi që synon ta afrojë shpirtërisht besimtarin me Allahun.
Profeti Muhammad ﷺ ka thënë se në secilin prej shtatë qiejve ekziston një “Qabe”, e cila vizitohet vazhdimisht nga engjëjt. Qabja e qiellit të parë quhet “Bejtul-Izzah”, ndërsa ajo e qiellit të shtatë quhet “El-Bejtul-Ma’mur”.
Pregatiti: bota-islame.com
"Për të vazhduar punën tonë dhe për të sjellë më shumë përmbajtje të vlefshme për ju, ju lutemi të merrni në konsideratë dhurimin e një shume të vogël. Çdo kontribut është i çmuar për ne dhe do të shkojë në përhapjen e përmbajtjes sonë dhe promovimin e vlerave të shumta dhe të bukura të Islamit në të gjithë botën, jo vetëm në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoni."
DHURO
Share News
-
Të fundit
-
Më të lexuarat






